Ωδείο, ιδιαίτερα ή αυτοδίδακτος;

Αυτή η ερώτηση ετέθη σε ένα forum (kithara.gr) και κατά κάποιο τρόπο με έκανε να εκφράσω και εγώ την άποψη μου σχετικά μ΄ αυτό. Όπως όλοι ξέρουμε, η εκμάθηση του κάθε μουσικού οργάνου είναι μια διαδικασία που αρχίζει και δεν τελειώνει ποτέ (γι’ αυτούς βέβαια που δεν τα παρατάνε). Η συχνή ερώτηση που γίνεται πάντα έχει σχέση με το πόσο χρόνο χρειάζεται για να μάθει κανείς ένα μουσικό όργανο. Τυπικά, για να ολοκληρώσεις την διαδικασία του ωδείου χρειάζονται 10-12 χρόνια (αναφερόμαστε στα όργανα της συμφωνικής ορχήστρας βιολί, τσέλο, πιάνο κλπ.).Αυτό σημαίνει ότι αυτός ή αυτή που κατέχει το πτυχίο ή το δίπλωμα είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις ανάγκες του μουσικού περιβάλλοντος και να εργαστεί σε διάφορες δραστηριότητες όπως συμφωνικές ορχήστρες, ωδεία, διάφορα μουσικά σύνολα, studio κτλ.Αυτός είναι ο κανόνας.

Σίγουρα υπάρχουν και οι εξαιρέσεις δηλαδή υπάρχουν πολύ καλοί μουσικοί που δεν κατέχουν πτυχία και διπλώματα όμως διαπρέπουν στο μουσικό στερέωμα. Όμως είναι απίθανο να βρούμε κάποιον κλασικό σολίστα ή μέλος συμφωνικής ορχήστρας χωρίς ο ίδιος να έχει κάνει πολύ σοβαρές σπουδές.Όπως και να έχει το θέμα, για να φθάσει κανείς σε πολύ υψηλά επίπεδα ερμηνείας πρέπει να ασχοληθεί σοβαρά με το όργανο. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες μελέτες, για να φτάσεις σε πολύ καλό επίπεδο (virtuozite) χρειάζεται 10.000 ώρες μελέτης (10 χρόνια από 3 ώρες την ημέρα -This is your brain in music-Daniel J. Levitin). Εγώ θα πρόσθετα 10.000 ώρες σωστής μελέτης.

Η αρχή είναι το παν. Είναι ευτυχία να βρεις ένα καλό δάσκαλο που κατέχει πολύ καλά το όργανο, είναι έμπειρος, ευχάριστος, σε εμπνέει και σε κάνει να αγαπήσεις το όργανο που έχεις διαλέξει και να μελετάς ασταμάτητα για να φτάσεις όσο γίνεται πιο γρήγορα στο στόχο σου.Από την άλλη, είναι απίθανο να αρχίσεις ένα όργανο τελείως μόνος σου και να το κάνεις σωστά. Κανείς δεν ξεκίνησε μόνος του. Κάποιος πρέπει να σου πει πώς να τοποθετείς τα χέρια στο όργανο. Θέλω να επικεντρωθώ κυρίως στα μοντέρνα όργανα όπως η ηλεκτρική κιθάρα, μπάσο, drums κτλ. γιατί για τα κλασικά όργανα η διαδικασία είναι συγκεκριμένη. Η μοντέρνα μουσική (rock, blues, jazz κτλ.), διδάσκεται τουλάχιστον τα τελευταία 60-70 χρόνια σε παγκόσμιο επίπεδο και τα τελευταία 20 χρόνια στην Ελλάδα.Έτσι λοιπόν, υπάρχουν ωδεία που προσφέρουν αυτή τη δυνατότητα, με σοβαρότητα, υπευθυνότητα, με συγκεκριμένα προγράμματα στα πρότυπα των καλύτερων colleges του κόσμου.
Τα υπέρ του ωδείου σε σχέση με τα ιδιαίτερα ή τον αυτοδίδακτο είναι:
1. Πρόγραμμα σπουδών (για χόμπι μέχρι επαγγελματίες).
2. Μουσικό περιβάλλον (απαραίτητο για την πρόοδο των μαθητών).
3. Μαθήματα σε γκρουπ (συγκροτήματα, σεμινάρια, εργαστήρια κτλ.)
4. Επιλεγμένοι καθηγητές. (Και όχι ο καθένας που δηλώνει δάσκαλος να μπορεί διδάσκει σε ωδείο).
5. Αξιολόγηση προόδου. Με τις εξετάσεις αξιολογείτε η εξέλιξη του μαθητή και ταυτόχρονα του καθηγητή (σε σχέση με την πρόοδο του μαθητή).
6. Προϋποθέσεις για επαγγελματική πορεία.
7. Συναυλίες, επαφή με το ακροατήριο (πολύ σημαντικό από τις μικρές ηλικίες για να αντιμετωπιστεί το άγχος της σκηνής).
Πρέπει να επισημανθεί ότι όλα τα ωδεία δεν προσφέρουν τα παραπάνω αναφερθέντα και γι’ αυτό ο σπουδαστής πρέπει να κάνει την σχετική έρευνα προτού αποφασίσει που θα απευθυνθεί.Τα ιδιαίτερα μαθήματα κατά την άποψη μου μπορεί να είναι χρήσιμα για το ξεκίνημα (προσοχή στην επιλογή δασκάλου) ή για συγκεκριμένες σπουδές (κάποιο ιδιαίτερο στυλ, ιδιαίτερες τεχνικές δηλαδή για κάτι που ο συγκεκριμένος δάσκαλος είναι φημισμένος).